Động Đất Cực Mạnh 8,8 Tại Santiago, Thủ Đô Chile

Nguyễn Châu (tổng hợp từ Le Monde và FOX News) Hình BBC và AP.

           Nhiều cao ốc nghiêng, đe dọa sẽ sụp đổ.

Đêm thứ Sáu rạng ngày thứ Bẩy 27-2-2010, tại vùng duyên hải Thái Bình Dương, gần thành phố Concepcion của nước Chile, một trận động đất với cường độ 8.8, làm rung chuyển mặt đất, gây sóng lớn, khiến cho cả Thủ Đô Santiago cũng bị tàn phá về nhà cửa, đường sá và điện lực. Tổng Thống Chile, Bà Michelle Bachelet loan báo sơ khởi là ít nhất đã có 47 người tử nạn.

Trung tâm địa chấn, được ghi nhận lúc 3 giờ 34 giờ địa phương (7giờ 34 giờ Paris), nằm tại phía Tây-Nam cách thành phố Talca 99 cây số (#65 miles) và cách thành phố Concepcion 117 cây số (#75 miles) về phía Bắc của Chile. Thủ đô của Chile, Santiago ở cách tâm địa chấn 325 cây số (#200 miles) phía Tây-Nam. Theo ghi nhận của Trung Tâm Quan Sát Hoa Kỳ, địa chấn ở độ sâu khoảng 26 miles (39Km). Và trong những phút, giờ tiếp theo sau đó đã có hàng chục hậu chấn làm rung chuyển vùng duyên hải Chile, trong đó có 41 hậu chấn với cường độ 5. hoặc hơn – 10 giờ sau trận động đất – 6 hậu chấn từ 6. đến 6.9.

Tại thủ đô Santiago, các tòa cao ốc tân tiến không bị sập đổ vì được xây dựng với kỹ thuật đứng vững trong động đất, nhiều tòa nhà xưa bị hư hại nặng nề, trong đó ngôi thánh đường Nuestra Senora de la Providencia, bị sập tháp chuông.
                                      
Tại Concepcion, thành phố lớn thứ hai của Chile, y tá và cư dân đã đẩy các nạn nhân bị thương bằng “bang-ca” ngang qua đường, một số người quấn chăn đi bộ, một số bồng con nhỏ... Một tòa nhà 15 tầng bị sập, chi còn lại vài tầng không bị hỏng. Đồ đạc bị văng ra, rơi xuống tứ tung. Thật khủng khiếp.

Tin từ TALCA, Chile, cho hay trận động đất ngày thứ Bẩy đã làm hư hại nhà cửa, sập đổ cầu, đường và ném các xe tải vào khe đất bị nứt. Một cơn sóng thần đã đe dọa khắp vùng Thái Bình Dương, bao gồm gần một phần tư địa cầu.

Động đất đã làm rung chuyển các tòa nhà ở Buenos Aires, thủ đô của Argentina. Tại Sao Paulo (Brazil) cách xa 1,800 miles về phía Đông, người ta cũng nhận thấy chấn động. Theo Cơ Quan U.S. Geology Survey, có khoảng 13 triệu người sống trong khu vực bị rung chuyển này.

Tại Talca, cách trung tâm địa chấn 65 miles, cơn địa chấn kéo dài hơn một phút đã làm cho đồ gỗ ngã đổ, nhà sập, vách bể. Trung tâm di tích của thành phố hầu như sập đổ nặng nề. Nhưng may mắn là các tòa nhà xây bằng gạch không nung dành cho thương mãi và kinh doanh, không có người ở vào khoảng thời gian 3.34 sáng, khi trận động đất xẩy ra.

Người ở kế cận đã lôi được ít nhất năm nạn nhân từ các đống đổ nát, trong lúc nhân viên cấp cứu bị lạc hướng, phải hỏi tin tức từ các phóng viên.

Cầu và đường sập và hư hỏng nặng khiến cho việc giao thông trở nên khó khăn, phức tạp. Tại nhiều khu vực, điện, nước và đường điện thoại bị cắt. Do đó không có tin tức gì về chết và thiệt hại từ các nơi trong vùng. Tại thủ đô Santiago, một chiếc xe bị treo lơ lửng trên một đoạn cầu bị sập,      Viện Bảo Tàng Nghệ Thuật Quốc Gia bị hư hại nặng và một nhà đậu xe hai tầng bị dẹp xuống như cái bánh kẹp, đè bẹp khoảng 50 chiếc xe làm cho bộ phận báo động của chúng kêu vang liên tục.

BÁO ĐỘNG VỀ NGUY CƠ SÓNG THẦN

Theo dấu hiệu của trận động đất tại bờ biển, giới thẩm quyền Mỹ đã phát đi một báo động về sóng thần trong vùng duyên hải Chile và Peru. Một đợt sóng cao khoảng 3 mét đã được phát giác vào lúc sáng sớm.

Lệnh Báo Động Sóng Thần được phát đi từ Trung Tâm Giám Sát Sóng Thần tại Thái Bình Dương, đã loan tải vào sáng  thứ Bẩy tới các khu vực Trung Mỹ, Polynésie thuộc Pháp, Columbia và vùng Nam bán cầu.

Trung Tâm Nghiên Cứu Động Đất giải thích “Một trận động đất với cường độ này có tiềm năng khởi động một cơn sóng thần tàn phá tràn vào các bờ biển gần tâm địa chấn trong vài phút và tràn vào các vùng duyên hải xa hơn trong vòng vài giờ.” Vùng Xích Đạo cũng được đặt trong tình trạng báo động sóng thần.

Trước đó, vào tối thứ Sáu, một địa chấn mạnh 7.0 đã được ghi nhận tại Thái Bình Dương, nhưng lần này ở gần duyên hải Nhật Bản. Lệnh báo động sóng thần cũng đã được một cơ quan của chính phủ Nhật loan ra. Cơn địa chấn này nằm ở độ sâu 22 cây số và tâm của nó tại phía Đông-Nam, cách thành phố Naha 81 cây số, trên đảo Okinawa.

Các tin tức đầu tiên của đài truyền hình Nhật NHK và các cơ quan truyền thông khác không cho biết gì về các thiệt hại lớn hoặc số người bị thương, bị chết.

Một chấn động hất một đợt sóng thần tràn phá một ngôi làng trên một hòn đảo ngoài khơi Chile, rồi lan khắp Thái Bình Dương, làm cho các còi báo động ở Hawaii, Polynesia và Tonga hú lên. Nhà cầm quyền Tahiti cấm tất cả xe cộ lưu thông trên các con đường cách biển 1,600 feet (500 mét) và buộc dân cư tại một vài vùng thấp của đảo quốc phải di tản đến các vùng đất cao hơn.

Người ta dự đoán: Những đợt sóng đầu tiên sẽ tràn tới Hawaii vào lúc sau 11 giờ trưa (4 pm EST; 2100GMT) độ cao của sóng chừng 8 feet (2.5 mét) tại vùng Hilo. Nhà chức trách đã di tản người và các tàu thuyền ở gần bờ  và đóng cửa 
          Dân Hawaii Di Tản Trên Đại Lộ Tránh Xa Bờ Biển.

phi trường Quốc Tế Hilo, nằm trên bờ biển. Các chuyên gia cho biết là sóng thần có thể tràn đến tận các bờ biển Á Châu, Úc Châu và Tân Tây Lan cũng như duyên hải phía Tây Hoa Kỳ và Alaska. Đã có tất cả 53 quốc gia và vùng lãnh thổ nằm trong lệnh báo động sóng thần.

Tại Chile, các đợt sóng cao 6 feet (1.8 mét) trên trung bình đã tràn lên Talcahuano gần Concepcion, sau cơn địa chấn 23 phút, rồi tràn ngập ngôi làng San Juan Bautista trên đảo Robinson Crusoe, ngoài khơi, cách bờ biển Chile 410 miles (660 cây số).

Tổng Thống Michelle Bachelet đã tuyên bố “tình trạng thảm họa” tại miền trung Chile, những nói thêm rằng chính phủ Chile không yêu cầu sự trợ giúp từ các quốc gia khác. Bà nói “Hệ thống chính phủ đang hoạt động. Nhân dân nên giữ bình tĩnh. Chúng tôi đang làm mọi thứ mà chúng ta có thể làm với tất cả những lực lượng mà chúng tôi sở hữu”.

Tin từ Tokyo: Sóng thần do động đất mạnh ở Chile đã tràn đến các đảo chính của Nhật Bản và bờ biển của Nga vào ngày Chủ Nhật 28-2, nhưng độ cao của sóng thấp hơn dự đoán, cho nên lệnh báo động sóng thần tại Hawaii và vùng Thái Bình Dương đã hủy bỏ. Tuy nhiên một vài quốc gia vì cảnh giác tai họa, nên vẫn đề phòng cẩn thận. Theo các chuyên gia, sóng thần có thể xuyên qua đại dương với tốc độ hàng trăm miles một giờ. Từ bờ biển Chile đến bờ Nhật Bản khoảng 6,500 miles.

TIN CẬP NHẬT VỀ THIỆT HẠI NHÂN MẠNG

Tại Chile, số thiệt hại về nhân mạng đã lên tới 708 người, theo báo cáo lúc 20 giờ 24 phút ngày 28-2-2010. Khoảng một triệu rưỡi người bị ảnh hưởng và gần 500,000 ngôi nhà bị hư hại. Các giới chức Chile dự đoán là bản thống kê về nhân mạng có lẽ sẽ còn thêm trong những giờ sáp tới. Công cuộc cứu nạn vẫn đang được tiếp diễn.

Mặc dù bị đất nước bị tàn phá nặng nề, thiệt hại khá lớn lao, nhưng các giới chức chính phủ Chile đã yêu cầu cộng đồng quốc tế hãy đợi, đừng vội vàng gửi cứu trợ tới.

Bộ Trưởng Ngoại Giao Chile Mariano Fernandez tuyên bố vắn tắt: “Một sự giúp đỡ được gửi đến mà không được định hình, thì không phải là một cứu trợ cần thiết.”

Ngay bây giờ, không thể nào ước lượng được những thiệt hại vật chất tại Chile. Hiệp Hội Mỹ EQECAT, chuyên môn về ước đoán thiệt hại, cho rằng số thiệt hại vật chất có thể từ 15 đến 30 tỷ đô-la, gần bằng 15% Tổng sản lượng quốc gia Chile.

Trận động đất 8.8 này là một trong những trận động đất mạnh nhất trên thế giới từ một trăm năm qua. 

Nguyễn Châu (tổng hợp từ Le Monde và FOX News)