Cuộc Chiến Giữa Sữa Mẹ Và Sữa Bột
Theo tin AP (Associated Press) ngày 9/20/09, hiện nay tại Việt Nam, có rất nhiều hãng sữa bột ngoại quốc đã đổ xô vào tìm kiếm thị trường. Vì mục đích thương mại, họ làm đủ mọi cách để thuyết phục các bà mẹ nuôi con bằng sữa bột, thay vì tự nuôi con bằng sữa mẹ như trước đây. Việc này gây ảnh hưởng mạnh mẽ tới chủ trương của ngành Y Tế Việt Nam là khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ.
Không riêng gì ở Việt Nam, mà ngay cả Y Tế quốc tế cũng công nhận lợi ích của sữa mẹ vượt hẳn trên lợi ích sữa bột. Thế mà hiện nay ở Việt Nam, đại diện các công ty sữa bột ngoại quốc đã mua chuộc các bác sĩ, y tá, nhân viên y tế để đẩy mạnh việc quảng cáo và tiêu thụ sữa bột cho các trẻ em dưới 1 tuổi.
Theo thống kê của UNICEF, năm 2008, tỷ lệ phụ nữ ở Việt Nam nuôi con bằng sữa me cho tới 6 tháng chỉ còn 17%. giảm hơn phân nửa so với thập niên trước. Đồng thời, theo báo cáo của Nielsen, một cơ quan nghiên cứu về thị trường thương mại tại VN thì số lượng sữa bột ở VN được tiêu thụ tặng cao 39% trong năm 2008. Đối với trẻ sơ sinh, năm đầu tiên là năm rất quan trong cho sư trưởng thành và phát triển. Các cơ sở bảo trợ mẫu nhi trên thế giới đều khuyên người mẹ nên cho con bú ít nhất là trong 6 tháng tới 1 năm đầu.
Các hãng sữa bào chữa rằng, họ vẫn tôn trọng luật lệ “khuyến khích nuôi bằng sữa mẹ” ở Việt Nam. Các mục tiêu quảng cáo của họ chỉ nhắm vào những phụ nữ đi làm việc, có khả năng tài chính nhưng không có thì giờ cho con bú. Các chuyên viên cũng công nhận rằng đây cũng là yếu tố góp phần quan trọng trong sự kiện giảm thiểu số phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ, tuy nhiên khi quảng cáo, các hãng sữa không hề phân biệt rõ ràng về mục tiêu như khi họ phát biểu.
Lợi ích của sữa mẹ không thể chối cãi được. Đứa trẻ nuôi bằng sữa mẹ sẽ khoẻ mạnh, ít bị bệnh tật vì có sức đề kháng do các chất kháng thể từ người mẹ chuyển qua. sữa Những cuộc khảo sát và nghiên cứu cũng cho biết các trẻ bú sữa mẹ thông minh hơn, ít bị các bệnh như dị ứng hay tiêu chảy. Khi trưởng thành thì ít bị tiểu đường hay mập phì.
Về phía người mẹ, cho con bú tạo nên tình thương yêu gắn bó giữa “mẹ, con” nhiều hơn, Cho con bú giúp người mẹ mau giảm sút số cân lương thặng dư khi mang thai Người ta ước tính, mỗi bận cho bú, người mẹ phải tiêu dùng khoảng 500 calories. Hơn nữa, cho con bú sữa mẹ cũng là một cách ngừa thai hiệu quả, do ảnh hưởng các kích thích tố trong cơ thể. Sau cùng, nuôi con bằng sữa mẹ cũng tiêt kiệm được chi phí mua sữa.
Tuy nhiên, không phải người mẹ nào cũng cho con bú được. Nhựng người phụ nữ bị bệnh lao, bị bệnh Liệt kháng (AIDs), không nên cho con bú vì có thể truyên bệnh cho đứa trẻ. Những người phụ nữ đang dùng một vài loại thuốc cũng không nên cho con bú vi những chuyển hóa của thuốc này có thể vào sữa, gây phản ứng bất lợi cho đứa trẻ.
Jean Marc Olive, đaị diện cho VN tại tổ chức Y Tế Quốc Tế (WHO) phát biểu rằng: ”Chính những nhân viên Y Tế tại Việt Nam là cánh tay hỗ trợ đắc lực cho việc đẩy mạnh sự tiêu thụ sữa bột.” Hãng tin AP cũng khẳng định rằng, chuyện vi phạm trầm trọng nhất là các Bác sĩ nhận tiền hoa hồng của các hãng sữa để khuyên khích các bà mẹ nuôi con bằng sữa bột thay vì sữa mẹ.
Theo B/S Võ thị Kim Loan, cựu phó Giám Đốc của dưỡng đường phụ nữ tỉnh Đồng Nai thì: “các nhân viên Y tế đã hợp tác với hãng sữa Dutch Lady và được trả tiền hoa hồng cho từng hộp sữa bán được. Họ không khuyến khích các trẻ dưới 6 tháng dùng sữa bột, nhưng luôn thúc đẩy các bà mẹ thay sữa mẹ bằng sữa bột khi đứa trẻ đã được 6 tháng. Theo khuyến cáo của ,chương tr ình y tế Vn thì cần khuyến khích các bà mẹ cho con bú cho tới 1 năm.
Giám đốc hãng sữa Dutch Lady không nhận đã trả tiền hoa hồng cho các bác sĩ, y tá và nhân viên y tế, nhưng công nhận rằng họ đã cung cấp bàn ghế, vật dụng cho dưỡng đường, và các bàn ghế tại phòng chờ đợi thì có gắn biểu tượng (logo) của Dutch Lady. Bác Sĩ giám đốc dưỡng đường Trần thi Hạnh công nhận có ký hợp đồng với hãng sữa Dutch Lady để khuyến khích các phụ nữ mang thai và các phụ nữ cho con bú dung sữa bột, nhưng từ chối chuyện bán sữa cho trẻ em hay lấy tiền hoa hồng khi bán sữa. Bác Sĩ cũng công nhận, trong các phiếu ghi danh về siêu âm hay phiếu tái khám thai đều có in biểu tượng Dutch Lady. Để bù lại, hãng sữa Dutch Lady đồng ý trả chi phí bữa ăn trưa cho khoảng 50 nhân viên tham dự khoá huấn luyện toàn tỉnh, khoảng 3 tháng 1 lần.
Theo luật ở Việt Nam thì trong Bệnh Viện, sữa bột chỉ được phép bầy bán trong cửa hàng thuốc, tuy nhiên trong thực tế, tại Hà Nôi, ngay ngòai cửa bảo sanh viện, sữa bột được bày bán đầy rẫy. Những sữa này được sản xuất từ Hoa Kỳ và các nước bên Âu Châu. Theo anh Ngô Thanh, người bán sữa, thì thân chủ của họ là những sản phụ được các bác sĩ giới thiệu ra mua sữa ngay sau khi sinh con, thường họ được bác sĩ cho cầm theo nhãn hiệu hay nắp hộp sữa để khỏi lầm lẫn . Anh còn nói thêm rằng: ”vì chính phủ trả lương cho các bác sĩ quá thấp nên họ phải kiém thêm tiền, bằng cách nhảy rào để lấy tiền hoa hồng của các hãng sữa bột ngoại quốc.”
Theo nhận xét của Annelies Allain của “International Code Documentation Center” thì chính quyền Việt Nam đã phải vất vả đối phó với các công ty sữa bôt quốc tế này vì họ có các nhân viên quảng cáo chuyên môn, có ngân khoản hàng triệu đồng, có cả một dàn luật sư để bảo vệ cho họ, trong khi chính quyền chỉ có ngân khoản eo hẹp và một vài luật sư để bảo vệ cho việc cổ võ “nuôi con bằng sữa mẹ”.
Hồi đầu tháng 8, trong tuần lể cổ động “nuôi con bằng sữa mẹ”, chính quyền Việt Nam đã đề ra chỉ tiêu mới: Tới năm 2015, tỷ lệ nuôi con bằng sữa mẹ phải đạt được 50%. Người ta lo ngại rằng trong hoàn cảnh kinh tế bết bát, cán bộ nhảy rào, thì chỉ tiêu quá cao không biết làm sao mà đạt được.
Bác Sĩ Tâm Đoan