Hai tàu của lực lượng cấp cứu cập sát tàu du lịch Costa Concordia bị nghiêng gần bờ biển đảo Giglio vào ngày 15/1. Ảnh: AP.
Liên Minh Thương Mại Hàng Hải Nautilus International, một tổ chức đại diện cho những người hoạt động hàng hải tại Anh, Hà Lan và Thụy Sĩ, cho rằng tàu Costa Concordia lật quá nhanh là điều bất thường.
“Lẽ ra Costa Concordia không được phép lật nhanh như thế”, Tony Minns, người phát ngôn của Nautilus International, nhận định.
Ông Minns cho rằng tàu Costa Concordia có nhiều khoang kín nước. Những phòng kín nước đó đáng lẽ phải giúp tàu “cầm cự” lâu hơn 45 phút rất nhiều trước khi lật hoàn toàn bằng cách bơm nước ra ngoài hoặc một số biện pháp khác.
“Những nhà làm luật nên xem xét lại những quy định về cách đóng những tàu du lịch cỡ lớn để chúng có thể cầm cự lâu hơn trong trường hợp khẩn cấp, nhờ đó cơ hội sơ tán toàn bộ hành khách và thủy thủ đoàn sẽ cao hơn”, Minns nói.
Song Minns thừa nhận giới doanh nghiệp sẽ phản đối những thay đổi liên quan tới cấu tạo của tàu du lịch cỡ lớn. Để hành khách có thể bước lên bờ từ mạn, tàu du lịch lớn có khoảng cách từ mạn đến mặt nước khá nông. Costa Concordia có tới 13 tầng, phần chìm dưới nước chỉ có độ cao cỡ 8 m.
“Mớn nước nông khiến người ta không thể đóng các khoang kín để làm tăng mức độ thăng bằng của tàu khi gặp sự cố. Tàu du lịch lớn có mớn nước nông và thân cao để phục vụ mục đích thương mại. Hành khách trên tàu muốn lên bờ từ mạn, chứ không phải xuống thuyền nhỏ rồi mới vào bờ”, Minns giải thích.
Chiều cao của những tàu du lịch lớn cũng là một vấn đề, Minns nhận định. Các thử nghiệm trước đây cho thấy những tàu có thân cao lật rất nhanh nếu bánh lái bị xê dịch vài độ.
“Nói theo cách khác thì những tàu du lịch cỡ lớn rất dễ lật nhào”, Minns bình luận.
Mark Staunton-Lambert, giám đốc kỹ thuật của Viện Kiến trúc Hàng hải hoàng gia Anh, đồng ý rằng tốc độ lật quá nhanh của tàu Costa Concordia cần được giải thích. Ông cho rằng đây là một tàu hiện đại nên lẽ ra quá trình lật của nó phải diễn ra lâu hơn rất nhiều so với diễn biến vào đêm 13/1.
Thuyền Trưởng “Titanic” Của Italy Bị Tố Sai Phạm
Công ty sở hữu tàu bị lật tại Italy nói thuyền trưởng đã cho tàu di chuyển quá gần bờ và không tuân thủ quy định an toàn của công ty trong quá trình xử lý tình huống khẩn cấp.
Francesco Schettino, tên của thuyền trưởng trên con tàu Costa Concordia, đã bị tạm giữ để thẩm vấn sau khi tàu đâm vào đá và lật vào đêm 13/1. Vị 
thuyền trưởng có thể bị cáo buộc tội danh giết người.
Tàu Costa Concordia lật và chìm tại một vị trí cách đảo Giglio chừng 200 m vào đêm 13/1. Ảnh: AP.
Hôm qua Costa Crociere, công ty sở hữu con tàu, đã ra một thông báo về vụ tai nạn. Công ty cho rằng Schettino đã đưa chiếc tàu vào quá gần bờ và không tuân thủ các quy định về an toàn của công ty khi đối phó trong tình huống khẩn cấp, BBC cho biết.
"Có vẻ như thuyền trưởng Francesco Schettino đã phạm nhiều sai lầm trong đánh giá tình huống và gây nên hậu quả nghiêm trọng. Con tàu di chuyển quá gần bờ biển và dường như quyết định xử lý tai nạn của ông ta không tuân theo những quy định của Costa Crociere. Thậm chí trong một số trường hợp cách xử lý tình hình khẩn cấp của ông ta còn vi phạm các tiêu chuẩn quốc tế", công ty Costa Crociere nhận định.
Trong khi đó thuyền trưởng Schettino khẳng định ông không làm gì sai. Ông nói với các nhà điều tra rằng những khối đá mà tàu Costa Concordia đâm trúng không hiện ra trên hải đồ.
"Tôi thấy nước còn khá sâu bên dưới đáy tàu. Khi đó tàu còn cách những tảng đá xấp xỉ 300 m", Schettino nói.
Các công tố viên cáo buộc vị thuyền trưởng 52 tuổi rời tàu trước khi nỗ lực di tản hành khách và thủy thủ hoàn tất. Nhưng Schettino bác bỏ cáo buộc đó.
"Chúng tôi là những người cuối cùng rời tàu", ông khẳng định.
Tại Italy, những thuyền trưởng bỏ tàu trước các hành khách có thể lĩnh mức án phạt tối đa 12 năm tù.
Schettino đã làm việc cho Costa Crociere trong 11 năm. Công ty xác nhận ông gia nhập vào năm 2002 và phụ trách công việc bảo đảm an toàn. Ông được bổ nhiệm làm thuyền trưởng vào năm 2006. Giống như mọi thuyền trưởng khác, Schettino được huấn luyện liên tục và vượt qua mọi kỳ kiểm tra.
Tàu Costa Concordia đang di chuyển từ Civitavecchia ở gần Rome trong cuộc hành trình xuyên Địa Trung Hải thì đâm vào đá ngầm. Người ta thấy rõ vết thủng dài 50 mét lớn trên thân tàu. Sự cố khiến 5 người thiệt mạng và hơn 4.000 người phải sơ tán. Phần lớn những người trên tàu vào đất liền bằng thuyền cứu sinh nhưng cũng có một số người tự bơi vào bờ.
Bóng Tối Và Hoảng Loạn Trên “Tàu Titanic” Của Italy Đêm 13/1
Không khí hoảng loạn bao trùm con tàu sau khi chuông báo động vang lên và thuyền trưởng rời khỏi tàu. Hành khách tóm lấy các vòi cứu hỏa để không bị rơi xuống biển, sau đó họ tranh giành chỗ trên xuồng phao.
Tàu Costa Concordia đang di chuyển từ Civitavecchia ở gần thủ đô Rome trong cuộc hành trình xuyên Địa Trung Hải thì đâm vào đá ngầm. Những người sống sót khẳng định nỗ lực di tản diễn 
ra trong tình trạng hỗn loạn.
Những hành khách quấn chăn quanh cơ thể sau khi được di tản khỏi tàu Costa Concordia. Ảnh: Telegraph.
Derek Ebbage, một giáo viên nghỉ hưu người Hy Lạp, đang ăn tối cùng vợ thì một tiếng nổ vang lên.
"Vào khoảng 21h30 chúng tôi nghe thấy một tiếng nổ lớn. Bàn tiệc của chúng tôi dịch chuyển, mọi thứ rơi xuống sàn và các bóng điện phụt tắt. Một lúc sau thuyền trưởng thông báo một trục trặc về điện vừa xảy ra song tình hình vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Nhưng lúc ấy chúng tôi đều cảm thấy con tàu lắc từ bên này sang bên kia", ông Ebbage kể với Telegraph.
Một số hành khách khác xác nhận một tiếng nổ lớn vang lên và điện bị cắt vào khoảng 22h30 hôm 13/1. Malcolm Latarche, tổng biên tập của tạp chí hàng hải IHS Fairplay Solutions, nhận định tiếng nổ phát ra từ buồng máy.
Mãi một giờ sau mệnh lệnh di tản hành khách bằng xuồng phao mới được ban bố. Khi đó nhiều người không tới được xuồng phao do mức độ nghiêng của tàu đã trở nên quá lớn.
"Tôi không thấy vợ trong lúc các hành khách vật lộn để không bị rơi khỏi tàu. Sau đó tôi trèo lên một xuồng phao và thấy bà ấy cũng ngồi trên xuồng ấy. Đó là 15 phút dài nhất trong đời tôi", Ebbage tâm sự.
"Chúng tôi phải gào thét để yêu cầu những người điều khiển tàu thả xuồng phao từ mạn tàu. Tình trạng tranh cướp chỗ trên xuồng phao đã xảy ra", AP dẫn lời Mike van Dijk, một hành khách người Nam Phi trên tàu.
Van Dijk giành được chỗ trên một xuồng cứu sinh, song nó mắc kẹt giữa chừng khi được thả xuống nước.
"Rất nhiều tiếng la hét vang lên lúc đó", Van Dijk hồi tưởng.
John Rodford, một hành khách người Anh, chỉ thấy các đầu bếp và bồi bàn trên tàu giúp hành khách di tản, chứ không thấy bóng dáng của thuyền trưởng và các thủy thủ.
Edwin Gurd, một cảnh sát nghỉ hưu 64 tuổi, kể: "Vợ tôi leo lên xuồng phao số 17 và chúng tôi chỉ cho trẻ em và phụ nữ lên xuồng. Nhưng lát sau, do hoảng loạn nên những người đàn ông cũng cố gắng bám vào xuồng", Gurd kể.
Ian và Janice Donoff, hai hành khách Anh, hưởng tuần trăng mật sau khi cưới trên tàu.
"Cảnh tượng chìm tàu và di tản giống như một bộ phim về thảm họa", họ kể.
Rose Metcalf, một vũ công 22 tuổi, đang biểu diễn trên tàu khi tai nạn xảy ra. Cô là một trong những người được trực thăng đưa ra khỏi tàu. Nữ vũ công kể với cha cô, Philip Metcalf, rằng khi tàu nghiêng, nhiều hành khách tóm lấy các vòi cứu hỏa để không rơi xuống biển.
"Con gái tôi định nhảy xuống biển nhưng không dám vì khi ấy trời tối và lạnh. Đúng lúc ấy trực thăng xuất hiện và con gái tôi được cứu", ông Philip kể với BBC.
Theo Philip, con gái ông kể rằng thuyền trưởng Francesco Schettino rời khỏi tàu ngay từ khi hoạt động di tản hành khách được tiến hành.
"Do thuyền trưởng biến mất nên những người còn lại phải tự tìm cách thoát thân, dẫn đến tình trạng hỗn loạn. Những thành viên khác trong thủy thủ 
đoàn đã tự ra quyết định trong quá trình cứu hành khách", Philip nói.
Tàu du lịch Costa Concordia đâm phải đá ngầm rồi mắc cạn và bị lật nghiêng khi đã vào rất gần bờ. Ảnh: AFP
Isabell Mougin, một nữ hành khách người Pháp 38 tuổi, thấy thuyền trưởng Schettino và một số thủy thủ mặc áo phao rồi nhảy xuống xuồng cứu sinh ngay trước mặt các hành khách.
"Họ không cho chúng tôi xuống xuồng cứu sinh. Vì thế chúng tôi mắc kẹt trên boong. Lúc ấy chúng tôi nghĩ mình sắp chết, còn thuyền trưởng thì nhảy xuống xuồng cứu sinh", bà Mougin kể.
Fabio Costa làm việc trong một cửa hàng trên tàu Costa Concordia. Ông kể với Telegraph rằng bầu không khí hoảng loạn bao trùm con tàu sau khi chuông báo động vang lên và mọi người chen nhau tới vị trí để áo phao. Một số người nhảy xuống biển.
Manrico Gianpetroni, một quản lý tài chính trên tàu, được cứu sau 36 giờ mắc kẹt trong tàu. Nhân viên cấp cứu đưa ông lên trực thăng với một chân gãy.
"Tôi chưa bao giờ ngừng hy vọng tôi sẽ được cứu. Đó là một cơn ác mộng kéo dài 36 giờ", Gianpetroni kể.
Agnese Stella, một phụ nữ 72 tuổi sống trên đảo Giglio, kể rằng bà thấy tàu Costa Concordia di chuyển gần bờ hơn những lần trước.
"Nó tới quá gần bờ biển. Thông thường nó không bao giờ chạy quá sát bờ như vậy", Stella nói.
Các nhân viên điều tra đang kiểm tra hệ thống định vị của tàu. Họ kết luận sơ bộ rằng tàu đã đi chệch hải trình dự kiến tới hơn 6 km.
Thuyền Trưởng Tàu Chìm Italy Bị Quản Thúc
Các công tố viên Italy vừa ra quyết định quản thúc thuyền trưởng của du thuyền bị đắm cuối tuần trước vì những sai phạm nghiêm trọng mà ông này gây ra.
BBC cho hay các công tố viên Italy cáo buộc ông Francesco Schettino đã gây ra tai nạn được ví là "Titanic của Italy", đã đòi nhà bếp cung cấp bữa ăn tối trong khi tàu có nguy cơ bị lật và sau đó rời khỏi du thuyền Costa Concordia trong khi hàng nghìn hành khách vẫn còn 
mắc kẹt trong hoảng loạn.
Đội cấp cứu tiến sát du thuyền Costa Concordia đang nằm lật nghiêng bên bờ biển Giglio. Ảnh: AFP
Một đoạn băng ghi âm cuộc gọi giữa thuyền trưởng Schettino và một quan chức cảng sau tai nạn đã củng cố thêm tội danh của thuyền trưởng, dù ông bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc.
Trong đoạn băng trên, trưởng ban quản lý cảng Livorno đã liên tục yêu cầu Schettino quay lại du thuyền để giúp đỡ những hành khách còn mắc kẹt nhưng vị thuyền trưởng này vẫn một mực khước từ với lý do trời quá tối và rất khó để nhìn thấy đường. Đội tuần tra bờ biển tin rằng ông Schettino chưa bao giờ quay lại tàu Costa Concordia kể từ khi nó bị lật. Ông Schettino đã bị cảnh sát tạm giam ngay sau đó.
Trong phiên điều trần hôm qua, thuyền trưởng của du thuyền nửa tỷ USD vẫn cho hay ông không thể quay lại boong vì nó đã nằm lật nghiêng. Ông tranh cãi rằng sau khi đâm phải đá ngầm, ông đã rất vất vả lái tàu vào gần bờ và điều đó đã cứu được hàng nghìn người. Luật sư của ông Schettino là Bruno Leporatti cho hay thẩm phán đã quyết định chuyển ông sang quản thúc.
Trong khi đó, các nhân viên cứu hộ hôm qua đã tìm thấy thêm 6 thi thể trong xác con tàu lật, nâng tổng số người thiệt mạng lên 11. Chính quyền địa phương thì cho hay số người mất tích hiện là 29 người, gồm nhiều quốc tịch, trong đó có 4 người là thủy thủ của tàu.
Tàu Costa Concordia đang thực hiện chuyến du lịch 7 ngày quanh Địa Trung Hải thì đâm phải dải đá ngầm ở đảo Giglio, thành phố Tuscan và bị nứt một vết lớn rồi lật nghiêng. Trong số 4.200 hành khách và thuyền viên đang có mặt trên tàu lúc đó, một số người đã kịp bơi vào bờ, trong khi nhiều người khác vẫn mắc kẹt trên boong chờ xuồng cứu sinh. Một số người dùng dây thừng để đu dọc thân tàu xuống xuồng cấp cứu.
Một đoạn video quay từ trực thăng của đội bảo vệ bờ biển vừa được công bố cho thấy hàng trăm người vẫn còn mắc kẹt trên tàu Costa Concordia khi nó đã lật nghiêng đến 80 độ. Từng đoàn người đổ xuống phía thân tàu để lấy áo cứu sinh, trong khi nhiều người khác vẫn ở trên mũi tàu chờ cấp cứu.
Ba công dân Việt Nam làm việc trên du thuyền bị đắm của Italy cuối tuần qua đã kịp bơi vào bờ khi xảy ra tai nạn và hiện đều khỏe mạnh. Ba công dân này là Mai Thị Phương Thy, Trương Đình Duy, đều đến từ Saigon và Danh Oanh Di, trú tại Kiên Giang. Cả ba người đều là nhân viên đang làm việc trên tàu. Khi xảy ra tai nạn, ba người nói trên đã kịp nhảy ra khỏi tàu, bơi vào đảo và được người dân trên đảo giúp đỡ. Hiện họ đều khỏe mạnh và đang ở tại một khách sạn gần thủ đô Roma.
Chính quyền địa phương cũng đang nỗ lực để ngăn chặn thảm họa môi trường từ xác tàu đắm khi thùng nhiên liệu bị vỡ, hàng nghìn tấn dầu diesel tràn ra biển. Công ty cứu hộ hàng hải của Hà Lan sẽ bắt tay vào quá trình trục vớt con tàu, dự định kéo dài 2-4 tuần, với bước đầu tiên là bơm nhiên liệu ra khỏi tàu. Công tác cứu cấp tàu Costa Concordia đã phải tạm dừng hôm nay vì việc tìm kiếm ở phần thân tàu chìm dưới nước gặp khó khăn.
"Tầm nhìn quá hạn chế. Hôm qua tôi không thể nhìn thấy cả tay mình ở trước mặt", ông Giuseppe Minciotti, giám đốc một trường học dành cho thợ lặn hang động ở phía bắc thành phố Verona và là một thành viên của nhóm thợ lặn tại tàu Costa Concordia nói với AP. "Hôm nay chúng tôi đang chờ mở các lỗ hỏng mới và hy vọng tầm nhìn sẽ tốt hơn".
Họ hy vọng công tác cấp cứu sẽ sớm tiếp tục. Phát ngôn viên cảnh sát biển địa phương cho biết việc cứu hộ sẽ tập trung vào khu vực mà các nạn nhân sơ tán trên tầng thứ tư, nơi đã tìm thấy hầu hết trong số 11 thi thể nạn nhân hiện nay. Các thi thể được tìm thấy sau khi các thợ lặn hải quân dùng thuốc nổ để tạo ra các lỗ hổng trên thân tàu nhằm tiếp cận bên trong tàu dễ hơn.
Du thuyền Costa Concordia vấp phải dải đá ngầm gần đảo Giglio tối 13/1 và bị nứt một vết lớn bên thân rồi lật nghiêng, khiến 4.200 hành khách và thuyền viên trên tàu vô cùng hoảng loạn. Thuyền trưởng điều khiển tàu đã bị quản thúc với cáo buộc ngộ sát và bỏ rơi con tàu khi hàng trăm hành khách còn mắc kẹt trên khoang.
“Titanic của Italy” Sẽ Được Cứu Thế Nào?
Chiến dịch cứu tàu du lịch Costa Concordia gặp nạn tại Italy có thể sẽ kéo dài nhiều tuần với sự tham gia của ròng rọc, dây xích và túi khí.
Giờ đây các kỹ sư hàng hải trên khắp thế giới đang phỏng đoán cách hợp lý nhất để giúp tàu Costa Concordia nổi trở lại. Giới truyền thông dự đoán chiến dịch vớt tàu sẽ bắt đầu sớm.
Mặc dù tàu nằm trên vùng nước nông ngay gần bờ, giới chức tuần duyên Italy lo ngại sóng lớn đang đẩy nó về phía vùng nước sâu hơn. Nếu nỗi lo của họ trở thành sự thật, nỗ lực vớt tàu sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều. Các quan chức môi trường cũng yêu cầu Carnival Cruise Lines, công ty sở hữu tàu và có trụ sở tại Mỹ, đưa khoảng 2.000 tấn dầu diesel ra khỏi tàu trước khi nỗ lực vớt tàu diễn ra, Discovery cho biết.
Joe Farrell, một chuyên gia trục vớt tàu kiêm kiến trúc sư hàng hải của tập đoàn Resolve Marine tại Mỹ, nói rằng với những tàu lật hoặc đắm, việc đầu tiên mà người ta nên làm là đưa những thứ có thể di chuyển ra khỏi thân tàu. Khối lượng của xác tàu càng giảm thì khả năng nổi càng lớn.
“Bạn phải làm cho tàu xoay để mạn phải của nó nhô ra khỏi nước. Lực lượng vớt tàu sẽ cần một lực rất lớn để thực hiện việc đó”, Farrell nói.
Sau khi dầu diesel được đưa khỏi thân tàu, khả năng nổi của nó sẽ cao hơn, Farrell khẳng định. Tất nhiên, quá trình đưa dầu diesel ra ngoài sẽ kéo dài vài tuần.
Những người trục vớt tàu cũng có thể sẽ phải bơm không khí vào các bể dằn (thứ giúp tàu thăng bằng khi không có hàng) để đẩy nước trong các thùng đó ra ngoài. Sau khi tàu đâm trúng đá ngầm, nước đã chảy vào các bể dằn qua vết cắt có độ dài chừng 50 m trên thân tàu. Người ta chỉ có thể trám vết cắt sau khi công nhân cắt hết những gờ răng cưa xung quanh vết cắt và hàn các miếng thép vào thân tàu. Toàn bộ chiến dịch trục vớt có thể được đưa vào mô hình trên máy tính. Những mô hình đó có thể dự đoán những loại áp lực mà tàu có thể chịu.
Farrel nói rằng khi vết cắt được bịt kín, lực lượng trục vớt có thể đưa các túi chứa không khí dưới thân tàu để giúp nó duy trì trạng thái ổn định. Nhưng có thể các túi khí không thể giúp tàu lật trở lại tư thế thẳng và người ta sẽ phải huy động một hệ thống tời gồm nhiều xích và ròng rọc. Những dây xích to sẽ được giăng xung quanh tàu và sau đó công nhân kéo chúng quanh một điểm chốt trên bờ hoặc dưới đáy biển. Hệ thống tới sẽ giúp tàu lật trở lại tư thế bình thường.
“Nỗ lực cứu tàu Costa Concordia sẽ là một trong những chiến dịch cứu tàu lớn nhất trong lịch sử hàng hải”, Farrell nhận định.