TAI TIẾNG CHUNG QUANH CHIẾC GHẾ
THƯỢNG NGHỊ SĨ MÀ OBAMA BỎ LẠI
Thống đốc tiểu bang Illinois Rod Blagojevich đã gây nên những đợt sóng làm rung chuyển nhóm chính trị gia đảng Dân Chủ tại địa phương. Hành vi phạm pháp của Rod Blagojevich không những chỉ làm cho ông ta trở thành người nổi bật trên sân khấu tham nhũng của tiểu bang mà còn có tiềm năng làm ô uế thanh danh của nhiều đảng viên Dân Chủ đang nhòm ngó chiếc ghế Thượng Nghị Sĩ của ông Barack Obama vừa đắc cử Tổng Thống.
Thống đốc tiểu bang Illinois Rod Blagojevich đã bị cơ quan an ninh Liên Bang cáo buộc tội tham nhũng vì đã rao bán đấu giá chức vụ Thượng Nghị sĩ Liên Bang điền khuyết khi ông Obama từ chức để làm Tổng Thống. Rod Blagojevich đã bị bắt vào tù hôm thứ Hai, 8-12-2008.
Đây là một tội hình sự, nếu bị kết án có thể ở tù đến 35 năm. Thống Đốc Blagojevich là chính phạm và cánh tay phải của ông là Chánh văn phòng Thủ Phủ Illinois, John Harris cũng đã bị bắt giam về tội đồng loã, gian lân và âm mưu tham nhũng.
Sau một ngày bị tống giam, Thống đốc Rod Blagojevich đã được tại ngoại với số tiền thế chân $4,500 và nộp thẻ thông hành cá nhân cho FBI. Blagojevich vẫn tuyên bố là “không làm điều gì sai trái” nhưng các nhà điều tra liên bang đã ghi âm các cuộc điện đàm giữa ông Thống đốc Illinois và những người liên hệ đếnỳ vụ bán chiếc ghế của cựu Thượng Nghị sĩ Obama vừa đắc cử Tổng Thống đang chờ ngày đăng quang vào 20 tháng 1, 2009.
Bộ trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Patrick Fitzgerald xem các cuốn băng ghi âm này là những bằng chứng của “tội tham nhũng chính trị liên quan đến số tiền lớn”.
Cái tên nổi bật nhất trong danh sách các đảng viên Đảng Dân Chủ lăm le chiếm chiếc ghế TNS liên bang ấy là Dân biểu Jesse Jackson Jr. (con của mục sư Jesse Jackson) hiện đang bị la ó phản đối kịch liệt của một số cử tri đã bỏ phiếu cho ông. Khoảng vài chục người đã tụ tập ở bên ngoài văn phòng Dân Biểu của Jesse Jackson Jr. tại Chicago, vào ngày thứ Bảy, hô to “Ho ho ho, Jesse Jackson hãy cút đi!”
Người tổ chức cuộc biểu tình là Harold Davis nói ông ta cho rằng các cáo buộc về một phái viên có thể đã từng tình nguyện gây quỹ lấy tiền cho Rod Balgojevich nhằm đổi trao với sự chỉ định ông Jackson thay thế chỗ của cựu TNS Obama. Nhưng Dân biểu Jackson phủ nhận tất cả, nói là ông không làm điều gì sai trái.
Hiện tại thì chỉ có hai người bị Cục Điều Tra Liên Bang buộc tội mà thôi. Nhưng dù cho Đảng Dân Chủ Illinois không liên quan gì đến các việc làm phạm pháp này, thì cũng đã có nhiều đảng viên đã liên kết với Blagojevich.
Các nhà phân tích chính trị cho rằng những người có liên quan đến vụ “mua quan bán chức này” dù cho không bị pháp luật buộc tội, thì tên tuổi họ cũng đã bị hoen ố, họ sẽ bị loại nếu có một cuộc bầu cử đặc biệt. Các tên tuổi đầu tiên được ghi nhận đó là Jesse Jackson Jr.; Tammy Duckworth và Valerie Jarrert, cả ba đều thuộc Đảng Dân Chủ.
Một phát ngôn viên của Đảng Dân Chủ tiểu bang Illinois, từ chối cuộc phỏng vấn của báo chí về chuyện này.
Chi đến nay, người ta chưa biết sẽ điền khuyết chỗ của Thượng Nghị Sĩ Obama bằng cách nào. Bởi vì, trên nguyên tắc, Thống đốc Rod Blagojevich có quyền chỉ định một người thay thế chức vụ này, không cần tổ chức một cuộc bầu cử đặc biệt. Nhưng hiện ông ta đang bị áp lực buộc từ chức Thống đốc và đang có một phong trào đả đảo ông. Trong lúc đó Quốc Hội tiểu bang đang muốn vượt quyền Thống đốc bằng cách chuẩn bị một cuộc bầu cử đặc biệt để điền khuyết chộ của Obama.
Dân biểu Jesse Jackson nói với đài CNN rằng ông ta sẽ không nhận chức ở Thượng Viện nếu sự chỉ định bị bao trùm bởi những đám mây của nghi ngờ lảng vảng trên đầu.
TỔNG THỐNG ĐẮC CỬ OBAMA BỊ LIÊN LUỴ?
Việc bắt bớ và tống giam Thống đốc tiểu bang Illinois đã đưa những người thân cận của Obama vào điểm nóng của tình hình chính trị. Sự cáo buộc tội tham nhũng đối với Thống đốc Illinois đã tạo nên một thoáng bối rối trên chính trường Chicago, là nơi mà Thống đốc Blagojevich đã chia sẻ và gắn bó với Tổng Thống đắc cử Obama từ bao nhiêu năm qua. Mặc dù, không có một dấu hiệu nào cho thấy là ông Obama đã làm một điều gì không thích đáng, nhưng, dư luận vẫn đang xôn xao bàn tán về mối quan hệ gần gũi giữa vị Tân Tổng Thống và tập đoàn tham nhũng tại nơi mà ông Obama từng đại diện tại Thượng Viện liên bang.
Trường hợp của Blagojevich đã hướng sự chú ý của công chúng vào một số thời điểm mà ông Obama nghĩ rằng đã bị trôi vào dĩ vãng, đã bị bỏ lại sau long ông. Nguy hại nhất là nhưng quan hệ mật thiết của Obama với ông Antoin Rezko, một nhà phát triển địa ốc đã bị FBI (Cục Điều Tra Liên Bang) buộc tội gian lận tiền bạc, cấu kết với Blagojevich và đang chờ ra toà lãnh án. Antoin Rezko đã gây quỹ cho cả hai người này và từng là một trong những người đầu tiên ủng hộ ông Obama từ khi ông ta bắt đầu tiến lên trên nấc thang chính trị tại Illinois.
Bộ Tư Pháp đã ghi âm được hầu hết các cuộc điện đàm giữa Harris và Blagojevich liên quan đến việc nhận sự hỗ trợ tài chánh từ nhiều cơ sở kinh doanh, truyền thông và các tay trung gian như Antoin Rezko, một chuyên viên gây quỹ đang chờ nhận án gian lận và rữa tiền, cùng bán các chức tước tại thủ phủ tiểu bang Illinois.
Việc Thống đốc Illinois Blagojevich bị bắt vì rao bán chiếc ghế Thượng Nghị sĩ do Tổng Thống đắc cử để lại cũng sẽ gắn liền tên của Obama vào vụ tai tiếng mặc dù ông không bị cáo buộc về sai phạm.
Ngoài ra Chicago - nơi ông Obama đang dùng lạm văn phòng tạm của Chính phủ mới, chờ tiếp thu quyền lực - là “quê hương” của nhiều nhà chính trị tham nhũng khét tiếng cũng như của những lãnh tụ chính trị cải cách. Trong sự nghiệp chính trị của bản thân, ông Obama đã tìm cách tách mình khỏi những nhân vật kia, nhưng các nhà phê bình đã liên tục tìm cách cột Obama vào “Bộ máy chính trị Chicago” là môi trường đã định hình cho sự nghiệp chính trị của Obama lúc sơ khởi.
Sáng thứ Tư, ngày 10 -12, 2008, Tổng Thống đắc cử Obama lên tiếng kêu gọi Thống Đốc tiểu bang Illinois, Rod Blagojevich hãy từ chức.
Người ta nhớ lại, cựu Thống đốc Illinois George Ryan, hiện nay đang ở trong tù cũng vì tội tham nhũng. FBI đã nghi ngờ và theo dõi Thống đốc Rod Blagojevich từ ba năm nay. Bởi vì, theo Trưởng phòng Đặc Nhiệm Sở Điều Tra Liên Bang tại Chicago, Robert Grant thì “nếu tiểu bang Illinois không phải là tiểu bang tham nhũng nhất nước Mỹ, thì chắc chắn nó là một địa ngục của cạnh tranh.”
Trong thời gian tranh cử, Thống đốc Blagojevich cũng rất tích cực trong việc gay quỹ và vận động cho Thượng Nghị sĩ Obama. Các đài Truyền hình, các báo có nhiều tấm hình nói lên sự gần gũi, thân tình giữa ứng cử viên Obama và Thống Đốc Illinois Rod Blagojevich.
Thế nhưng, khi vụ tham nhũng bể ra, ông Obama, Tổng Thống vừa đắc cử đã lập tức tìm cách lánh xa ông Blagojevich. Ngày hôm thứ Ba, ông Obama tránh không bình luận đến, chỉ nói rằng đó là một “ngày buồn” cho tiểu bang này và ngay cả vị phó Thống đốc Pat Quinn và nhiều thành viên Quốc Hội cũng nói là Rod Blagojevich nên từ chức.
Hôm thứ Năm, 11-12, ông Obama tuyên bố dứt khoát “Y have never spoken with the governor on this subject. Y am confident that no representative of mine would have any part in any deals related to this seat.”Tôi không bao giờ nói với ông thống đốc về vấn đề này. Tôi cũng tin rằng không có một đại diện nào của tôi có thể dính dấp đến những mặc cả liên quan đến chiếc ghế đó.”
Các phụ tá của Tổng Thống đắc cử nói là Obama và Blagojevich thực sự không có một quan hệ chính trị nào cả ngoại trừ một vài lời tuyên bố của Obama ủng hộ cuộc tranh cử của ông Thống đốc. Họ nói là ông Obama không dính dấp gì đến cuộc tranh cử chức Thống đốc năm 2002. Nhưng báo chí đã cho thấy rằng những khẳng định trên đây là không đúng.
Hôm thứ Ba, 9-12, Uỷ Ban Quốc Gia Đảng Cộng Hoà đã gửi cho báo chí một số những lời tuyên bố của Obama liên quan đến Blagojevich, kể cả một phúc trình năm 2006 trong đó Obama đã nói là ông ta sẽ thích thú khi làm việc cho Blagojevich trong cuộc vận động tái cử, mặc dù trong thời điểm này, Thống đốc Blagojevich đang bị điều tra. Một tờ báo địa phương Chicago đã trích dẫn nguyên văn lời Obama nói rằng “If the governor asks me to work on his behalf, I'll be happy to do it.”(Nếu ông Thống đốc yêu cầu tôi làm việc để giúp ông, tôi sẽ sung sướng mà làm điều đó.)
Hôm thứ Ba, mặc dầu, Công Tố Liên Bang tại Chicago đã luôn nói rằng không có một cáo buộc nào cho là ông Obama có biết việc cái ghế Thượng Nghị sĩ mà ông bỏ lại hôm 16 tháng 11, đã bị rao bán. Nhưng rõ ràng là đang có nhiều câu hỏi bất lợi cho Obama. Thật vậy, cũng trong ngày thứ Ba, tại Chicago, trả lời câu hỏi ông có tiếp xúc với Blagojevich về công việc ấy không, Obama nói “Tôi không có một tiếp xúc nào với ông Thống đốc ấy hoặc văn phòng của ông ta và vì vậy tôi không biết cái gì đã xảy ra.”
Nhưng ngày 23-11, 2008, trên đài truyền hình Chicago, ông Axelrod - một nhân vật rất thân cận với Blagojevich từ năm 2002, nhưng sau khi Blagojevich ra tranh chức Thống đốc thì Axelrod đã chọn một con đường khác - nói rằng hai người đã có bàn bạc. Được hỏi “Obama có nói lên một ưu tiên nào không?” Axelrod đáp là không, nhưng lại nói “Tôi biết là ông ta có nói chuyện với ông Thống đốc. Và... có một loạt cái tên được đưa ra, trong số đó có nhiều tên nổi bật, tôi cho rằng ông ta đã có sự ưu ái đối với nhiều người trong số đó.”
Hôm thứ Ba, 9-12, Axelrod nói lại rằng “Tôi đã nhầm lẫn khi nói trong một cuộc phỏng vấn vào tháng vừa qua rằng vị Tổng Thống đắc cử đã nói chuyện trực tiếp với Thống đốc Blagojevich về chiếc ghế trống ở Thượng Viện. Lúc đó và bất cứ lúc nào họ không hề bàn bạc đến đề tài này.”
PHỤ TÁ CAO CẤP CỦA TỔNG THỐNG OBAMA ĐÃ BÀN
VỚI BLAGOJEVICH VỀ GHẾ THƯỢNG NGHỊ SĨ NÀY
Nhật báo Chicago Tribune, thứ Bảy, 13 tháng 12, 2008 cho hay là Rahm Emanuel, người mà Tổng Thống đắc cử Barack Obama chọn vào chức vụ Chánh Văn Phòng Toà Bạch Cung, đã bàn bạc với Thống đốc Illinois và chính phủ của ông ta về vấn đề ai sẽ thay thế ông Obama tại Thượng Viện Hoa Kỳ.
Tờ bào lưu ý rằng sự tiết lộ này không có ý cho rằng ông Ralm Emanuel đã liên quan đến bất cứ một cuộc thương lượng bất hợp pháp nào về chiếc ghế Thượng Nghị sĩ này - đang là mục tiêu của cuộc điều tra tội phạm liên quan đến Blagojevich - nhưng nếu điều này có thật, thì nó lại dấy lên vấn đề mà Obama đã khẳng quyết trong tuần qua: “Tôi tin rằng không có một đại diện nào của tôi có thể dính dấp đến những mặc cả liên quan đến chiếc ghế đó.”
Các cuộc nói chuyện giữa Emanuel và chính quyền Blagojevich đều đã bị ghi âm hợp pháp, một nguồn tin đã xác nhận với báo chí như thế. Một nguồn tin khác cho Chicago Tribune hay là sự tiếp xúc giữa người của Obama và chính quyền tiểu bang về chiếc ghế Thượng Nghị sĩ này đã khởi sự từ ngày thứ Bảy trước ngày 4 tháng 11, khi ông Emanuel gọi vào điện thoại di động của Chánh Văn Phòng Thống đốc Blagojevich, John Harris.
Theo Chicago Tribune, Ralm Emanuel đã chuyển giao một danh sách “các ứng viên” có thể chấp nhận được, gồm (1)Cố vấn của Obama Valerie Jarrert; (2) Giám đốc Cựu Chiến Binh Illinois Tammy Duckworth; (3) Giám sát viên tiểu bang Dan Hynes và (4) Dân Biểu liên bang Jan Schakowsky của Chicago.
Sau khi Obama đắc cử, Emanuel đã gọi Harris trở lại để đưa thêm tên Lisa Madigan, Chưởng Lý (Đảng Dân Chủ) vào danh sách được chấp thuận.
Những tiết lộ này đã ít nhiều làm phương hại đến uy tín của Tổng Thống đắc cử Obama, bởi vì ông đã có những lời nói không đúng sự thật về những người trong ban tham mưu của ông. Ông sẽ đăng quang làm Tổng Thống, nhằm mục đích tạo thêm hậu thuẫn ở Thượng Viện, chắc chắn ông cần có người của ông thế vào chỗ của ông, nên việc ông phụ tá cao cấp Ralm Emanuel lập danh sách toàn những người của đảng Dân Chủ không có gì là phi pháp, nó chỉ thiếu công bằng mà thôi.
Tuy không phạm pháp, nhưng Emanuel đã từ chối các cuộc phỏng vấn của báo chí về vấn đề ông có tiếp xúc với Blagojevich về chiếc ghế Thượng Nghị sĩ hay không, thái độ này làm cho đảng Cộng Hoà chỉ trích quyết liệt.
Chuyện mua quan bán chức tại tiểu bang Illinois đã ít nhiều ảnh hưởng đến tinh thần của ngày lễ Nhậm Chức của Tân Tổng Thống Obama. Nhất là, vị Thống đốc bị cáo buộc tham nhũng đang cố tình lờ đi lời kêu gọi nên từ chức do Tổng Thống đắc cử Obama đưa ra.
Rod Blagojevich đã trở lại văn phòng Thống Đốc và đang gặp gỡ một luật sư rất danh tiếng để tham khảo. Ông ta cũng tuyên bố rằng sẽ nói hết những điều cần nói khi có hoàn cảnh thích hợp. Chưa biết những điều đó là điều gì, có lợi hay có hại cho tân Tổng Thống, nhưng hiện tại thì tình hình chính trị tại Chicago khá phức tạp. Thống đốc Rod Blagojevich đang đứng trước áp lực buộc phải lựa chọn từ chức hoặc bị truất phế.
NGUYỄN CHÂU